20-letnia kobieta została przywieziona na izbę przyjęć przez rodzinę zaniepokojoną faktem, że od dwóch dni odmawia ona przyjmowania pokarmów i płynów. Pacjentka, choć pozostaje przytomna, w żaden sposób nie reaguje na kierowane do niej komunikaty i polecenia. Aktywnie opiera się także wszelkim próbom poruszenia jej. Według relacji rodziny, w ciągu ostatnich siedmiu miesięcy pacjentka stawała się coraz bardziej wycofana, odizolowana społecznie i dziwaczna, często rozmawiając z ludźmi, których nikt inny nie widział. Jaką wstępną diagnozę należy postawić u opisanej pacjentki?

D

Katatonia - jakościowe zaburzenia psychomotoryczne i wolicjonalne, obejmujące stereotypie (podlegające woli, powtarzające się, niefunkcjonalne ruchy, np.kołysanie tułowia, skręcanie włosów, uderzanie się w twarz, gryzienie rąk), manieryzmy, automatyzm nakazowy, echopraksję (naśladowanie ruchów i gestów innych osób), mutyzm, negatywizm, działania impulsywne, automatyzmy. Najczęściej obserwowane w psychozach schizofrenicznych, ale również w organicznych chorobach mózgu, chorobach afektywnych, niepełnosprawności intelektualnej i chorobach somatycznych. Zaburzenie schizoafektywne wymaga wyraźnych epizodów nastroju, zaburzenie urojeniowe zwykle nie daje katatonicznego stuporu, „podobne do schizofrenii BNO” to niespecyficzne rozpoznanie, a zatrucie fencyklidyną zwykle daje ostry, toksyczny obraz neurologiczny i zachowania agresywne.