Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące wskaźnika „utraconej długości życia korygowanej niepełnosprawnością” (DALY): 1) wskaźnik ten stanowi próbę całościowego ujęcia problemu chorób i ich wpływu na życie ludzi przez połączenie w jednym wskaźniku długości życia i obniżenia się jakości życia związanego z niepełnosprawnością i inwalidztwem; 2) metodologia obliczania DALY jest skomplikowana, wymaga wielu dobrej jakości, pełnych danych o sytuacji zdrowotnej; 3) gdy mierzone jest obciążenie chorobą dla społeczeństwa, DALY jest kombinacją 2 pomiarów: strat potencjalnych lat życia z powodu przedwczesnych zgonów oraz strat w zdrowiu z powodu niepełnosprawności; 4) do obliczenia utraty DALY spowodowanej przedwczesną umieralnością stosuje się tzw.standardowe oczekiwane lata życia; 5) utratę DALY spowodowaną niepełnosprawnością oblicza się mnożąc długość życia chorych przez współczynnik odpowiadający wadze ich niepełnosprawności. Prawidłowa odpowiedź to:

E

Utracona długość życia korygowana niepełnosprawnością (DALY - disability adjusted life years) jest wskaźnikiem służącym do pomiaru obciążenia chorobami w badanej populacji. Stanowi próbę całościowego ujęcia problemu chorób i ich wpływu na życie ludzi przez połączenie w jednym wskaźniku długości życia i obniżenia się jakości życia związanego z niepełnosprawnością i inwalidztwem. [Bzdęga, Gębska-Kuczerowska, Epidemiologia w zdrowiu publicznym, 2010, s. 56] Mimo niekwestionowanej przydatności DALY w epidemiologii nie należy zapominać o niedoskonałościach tego wskaźnika. Metodologia obliczania DALY jest skomplikowana i wymaga wielu dobrej jakości, pełnych danych o sytuacji zdrowotnej, które trudno uzyskać w krajach rozwijających się. Innymi źródłami błędu, które wpływają na wynik, są pominięcie niektórych niesprawności i współwystępowanie różnych chorób. Mimo sklasyfikowania ponad stu chorób ich lista nadal nie została wyczerpana. Powoduje to brak ujęcia niektórych stanów chorobowych we wskaźniku, a więc zaniżenie ogólnego wyniku. [Bzdęga, Gębska-Kuczerowska, Epidemiologia w zdrowiu publicznym, 2010, s. 58] Gdy mierzone jest obciążenie jakie dana choroba stanowi dla społeczeństwa DALY jest kombinacją dwóch pomiarów: strat potencjalnych lat życia z powodu przedwczesnych zgonów; strat lat w zdrowiu z powodu niesprawności wywołanych chorobą lub urazem. [Czupryna, Zdrowie publiczne, 2001, s. 345] Do obliczenia utraty DALY spowodowanej przedwczesną umieralnością stosuje się tzw. standardowe oczekiwane lata życia. Wprowadzenie arbitralnie wybranej granicy wieku (np. przewidywanej długości życia w momencie narodzin) powodowałoby, że zgon osoby powyżej tej granicy nie zwiększałby utraty DALY, a co za tym idzie, leczenie osób powyżej wybranej granicy wiekowej nie przynosiłoby zysku widocznego we wskaźniku. Dlatego w konstrukcji wskaźnika posłużono się oczekiwaną długością życia w zależności od wieku. [Bzdęga, Gębska-Kuczerowska, Epidemiologia w zdrowiu publicznym, 2010, s. 56-57] Utratę DALY spowodowaną niepełnosprawnością oblicza się, mnożąc długość życia chorych przez współczynnik odpowiadający wadze ich niepełnosprawności. Współczynniki niepełnosprawności dobrane są tak, że 1 oznacza stan pełnego zdrowia, a 0 - zgon. Tak więc 1. rok życia przeżyty przez osobę niewidomą (waga niepełnosprawności 0,624) stanowi 0,624 roku przeżytego przez osobę zupełnie zdrową, a więc osoba niewidoma utraciła 0,376 roku życia. Ocena utraconych lat życia z powodu niepełnosprawności jest bardzo trudna, co wiąże się z problemami w ocenie wartości roku życia osoby niepełnosprawnej. [Bzdęga, Gębska-Kuczerowska, Epidemiologia w zdrowiu publicznym, 2010, s. 57] Komentarze Remedium: - Aleksandra Kajtel, 2024-09-20T23:17:18+02:00: E - Julia Dmuchowska, 2025-01-05T12:29:17+01:00: @Aleksandra K., dziękujemy za komentarz. Odpowiedź została poprawiona. - Urszula Tokarczyk, 2024-12-29T17:48:52+01:00: Proszę o weryfikację - Julia Dmuchowska, 2025-01-05T12:29:40+01:00: @Urszula T., dziękujemy za komentarz. Zweryfikowaliśmy pytanie.