32-letni mężczyzna zgłosił się do swojego lekarza pierwszego kontaktu z powodu nawracającego kaszlu. Lekarz zalecił badania krwi i RTG klatki piersiowej. Kiedy pacjent otworzył gabinet zabiegowy, jego serce zaczęło kołatać, spocił się, jego mięśnie napięły się. Kiedy siedział na krześle do pobierania krwi i założono mu stazę, jego objawy pogorszyły się. W dodatku skróceniu uległ oddech, zaczął hiperwentylować się, poczuł drętwienie i mrowienie na rękach, stopach i wokół ust. Kiedy pielęgniarka rozpakowała igłę, pacjent zemdlał. Ocknął się szybko po tym, jak została przed jego nosem złamana kapsułka z amoniakiem. Przeprosił za swoje zachowanie i powiedział: „Zawsze zachowuję się w ten sposób, kiedy widzę igłę”. Ta sytuacja jest najbliższa obrazowi klinicznemu:

E

Kryteria diagnostyczne fobii specyficznych wg ICD-10 A. Występuje którekolwiek z następujących: (1) znaczna obawa przed specyficznym przedmiotem lub sytuacją niewymienionymi w przypadku agorafobii (F40.0) lub fobii społecznej (F40.1), (2) nasilone unikanie specyficznego przedmiotu lub sytuacji niewymienionych w przypadku agorafobii (F40.0) lub fobii społecznej (F40.1). Do najbardziej pospolitych spośród takich przedmiotów i sytuacji należą: zwierzęta, ptaki, owady, wysokość, grzmot, latanie, małe zamknięte przestrzenie, widok krwi lub urazu, zastrzyki, dentyści i szpitale. B. Przez jakiś czas od początku zaburzeń w sytuacjach budzących obawę występowały objawy lęku wg definicji kryterium B dla F40.0. C. Unikanie lub objawy lękowe oceniane są przez chorego jako nadmierne lub nieracjonalne i są przyczyną istotnego napięcia emocjonalnego. D. Objawy występują wyłącznie lub najczęściej w sytuacjach budzących obawę albo w następstwie rozmyślania o takich sytuacjach. Napad paniki zwykle nie jest konsekwentnie wywoływany konkretnym bodźcem i rzadko kończy się typowym omdleniem wazowagalnym. Agorafobia i fobia społeczna dotyczą lęku przed miejscami/oceną społeczną, a uogólnione zaburzenia lękowe to przewlekłe, nieokreślone martwienie, nie nagłe reakcje na igły.