Wskaż prawdziwe stwierdzenia: 1) rak trzustki jest choroba tytoniozależną; 2) pierwszym objawem raka trzustki, u osoby po 50 r.ż. może być cukrzyca; 3) objaw Courvoisiera polega na wystąpieniu żółtaczki po ostrym bólu w okolicy prawego podżebrza, często towarzyszy mu objaw Chełmońskiego i objaw Murphy’ego; 4) śluzowe i surowicze nowotwory torbielowate trzustki występują częściej u mężczyzn; 5) wysokie stężenie CA-19-9 w surowicy ma wysoką czułość i swoistość w diagnostyce raka trzustki; 6) USG jamy brzusznej nie nadaje się do badań przesiewowych raka trzustki i monitorowania pooperacyjnego. Prawidłowa odpowiedź to:

A

Palenie papierosów jest jednym z najlepiej udokumentowanych, modyfikowalnych czynników ryzyka raka trzustki. W licznych badaniach epidemiologicznych wykazano, że palacze mają istotnie wyższe ryzyko rozwoju tego nowotworu, a obserwowane szybkie zmniejszenie ryzyka po zaprzestaniu palenia sugeruje, że skuteczna profilaktyka antynikotynowa mogłaby zapobiec znaczącej liczbie zgonów z jego powodu. Istnieje również wyraźny związek między cukrzycą a rakiem trzustki. Cukrzyca o nowym początku może być wczesną manifestacją rozwijającego się nowotworu, natomiast cukrzyca długo trwająca stanowi niezależny czynnik zwiększający ryzyko jego wystąpienia. Przedstawiony opis objawu Courvoisiera jest nieprawidłowy. Klasycznie definiuje się go jako występowanie bezbolesnej żółtaczki z powiększonym, wyczuwalnym pęcherzykiem żółciowym, co sugeruje niedrożność dróg żółciowych o etiologii nowotworowej, najczęściej raka głowy trzustki. W diagnostyce laboratoryjnej raka trzustki powszechnie stosuje się marker CA 19-9, jednak nie nadaje się on do badań przesiewowych ze względu na umiarkowaną czułość i swoistość oraz możliwość podwyższenia jego stężenia w chorobach nienowotworowych, takich jak cholestaza. Śluzowe i surowicze nowotwory torbielowate trzustki wykazują wyraźną predylekcję płciową. Mucinous cystic neoplasms (MCN) występują niemal wyłącznie u kobiet, a serous cystadenoma również znacznie częściej rozpoznaje się w populacji żeńskiej. W diagnostyce obrazowej raka trzustki ultrasonografia jamy brzusznej ma istotne ograniczenia — zwłaszcza w wykrywaniu zmian o średnicy poniżej 2 cm. Dlatego USG nie nadaje się ani do badań przesiewowych, ani do monitorowania pooperacyjnego. Metodami z wyboru pozostają tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz endosonografia (EUS). Źródła: Komentarze Remedium: - Emilia Dziuba, 2024-09-19T20:35:43+02:00: Nie jestem pewna czy E to prawidłowa odpowiedź. Nie pasuje mi opis objawu Courvoisiera. - Jakub Bączyński, 2024-09-29T16:40:26+02:00: @Emilia D. Słusznie! Objaw Courvoisiera oznacza niebolesny, powiększony oraz wyczuwalny przez powłoki pęcherzyk żółciowy z jednoczesną żółtaczką. Odpowiedź została poprawiona. - Bernadeta Zalewska, 2024-09-20T17:45:29+02:00: A - Jakub Bączyński, 2024-09-29T16:37:15+02:00: @Bernadeta Z. Dziękujemy za komentarz. Odpowiedź została poprawiona.