Pacjent w wieku 70 lat zgłosił się do lekarza rodzinnego w celu omówienia wyników badań laboratoryjnych, które wykonał między innymi dlatego, że chciał sprawdzić czy nie ma osteoporozy, gdyż kilka miesięcy temu złamał sobie kość promieniową po niewielkim upadku. Poza tym zgłasza okresowy ból odcinka lędźwiowego kręgosłupa oraz osłabienie, uważa że te objawy spowodowane są starością. W badaniach laboratoryjnych: stężenie wapnia 4 mmol/l (norma 2,1 - 2,6 mmol/l), kreatynina 2,1 mg/dl (norma 0,6 - 1,3 mg/dl), łagodna niedokrwistość normocytarna, bez innych odchyleń. Jakie rozpoznanie jest najbardziej prawdopodobne?

B

Obraz kliniczny i badania silnie przemawiają za szpiczakiem plazmocytowym — znaczna hiperkalcemia (4 mmol/l), objawy niewydolności nerek (kreatynina 2,1 mg/dl), normocytarna niedokrwistość oraz ból kręgosłupa i złamanie po niewielkim urazie spełniają klasyczne kryteria CRAB (Calcium, Renal, Anemia, Bone) charakterystyczne dla szpiczaka plazmocytowego. Pierwotna nadczynność przytarczyc daje hiperkalcemię, ale zwykle bez typowego obrazu niedokrwistości i masywnych zmian osteolitycznych. Niedobór witaminy D powoduje raczej hipokalemię, niedobór żelaza daje mikrocytozę, a osteoporoza pierwotna nie tłumaczy hiperkalcemii i zaburzeń nerkowych.