72-letnia kobieta w 4. stadium przewlekłej choroby nerek, z uporczywym bólem kręgosłupa została przyjęta na oddział nefrologiczny z podejrzeniem choroby złogów immunoglobulin monoklonalnych w przebiegu szpiczaka plazmocytowego. Wskaż badania, które pozwolą na potwierdzenie tego podejrzenia:1) obecność plazmocytów w szpiku > 10%; 2) nerczycowy białkomocz; 3) obecność monoklonalnych immunoglobulin w surowicy lub moczu; 4) krwinkomocz; 5) złogi łańcuchów lekkich lub ciężkich immunoglobulin w kłębuszkach nerkowych. Prawidłowa odpowiedź to:

C

W przebiegu szpiczaka plazmocytowego obserwuje się obecność klonalnych plazmocytów w szpiku kostnym w odsetku równym lub przekraczającym 10%, bądź potwierdzenie obecności guza plazmocytowego (plasmacytoma). Choroba ta prowadzi do charakterystycznych objawów uszkodzenia narządowego, określanych skrótem CRAB, obejmującym hiperkalcemię, niewydolność nerek, niedokrwistość oraz zmiany osteolityczne w kościach. Od 2014 roku w diagnostyce szpiczaka plazmocytowego wyróżnia się również grupę tzw. biomarkerów definiujących szpiczaka (myeloma-defining biomarkers), które pozwalają na wcześniejsze rozpoznanie choroby, zanim dojdzie do jawnych objawów uszkodzenia narządowego. Do biomarkerów tych zalicza się: obecność co najmniej 60% klonalnych plazmocytów w szpiku kostnym, nieprawidłowy stosunek wolnych łańcuchów lekkich (free light chains, FLC) oraz występowanie więcej niż jednej ogniskowej zmiany w badaniu MRI o wymiarze co najmniej 5 mm. Ich obecność wiąże się z bardzo wysokim ryzykiem progresji do objawowego szpiczaka i stanowi wskazanie do rozpoczęcia leczenia. Uszkodzenie nerek w przebiegu szpiczaka plazmocytowego jest najczęściej spowodowane odkładaniem się łańcuchów lekkich immunoglobulin w kanalikach nerkowych. W surowicy lub moczu zazwyczaj stwierdza się obecność białka monoklonalnego (paraproteiny), wykrywanego w badaniach elektroforetycznych lub metodą immunofiksacji, co stanowi jedno z podstawowych kryteriów diagnostycznych choroby. Źródła: