U 65-letniego palacza tytoniu wystąpił makroskopowy krwiomocz, bez towarzyszącego bólu, a w badaniu USG stwierdzono litą zmianę (guz), średnicy ponad 4 cm w biegunie lewej nerki. Jakie powinno być postępowanie? 1) obserwacja zmiany w badaniu USG powtarzanym co 6 miesięcy; 2) badanie ogólne moczu i cytologia moczu; 3) ocena czynności nerek, morfologia krwi, fosfataza zasadowa, stężenie wapnia; 4) badanie TK jamy brzusznej i miednicy oraz klatki piersiowej dla oceny stopnia zaawansowania procesu nowotworowego; 5) nefrektomia częściowa lub radykalna w zależności od zaawansowania choroby. Prawidłowa odpowiedź to:

E

Palenie tytoniu jest dobrze udokumentowanym czynnikiem ryzyka rozwoju raka nerki, zwłaszcza raka jasnokomórkowego. Zwiększa ono ryzyko wystąpienia choroby w sposób zależny od dawki i czasu ekspozycji, a jego zaprzestanie wiąże się ze stopniowym obniżeniem ryzyka w kolejnych latach. Diagnostyka raka nerki obejmuje zarówno badania laboratoryjne, jak i obrazowe. Badanie ogólne moczu oraz cytologia moczu mają znaczenie przesiewowe – pozwalają wykryć krwiomocz, który często stanowi pierwszy objaw kliniczny, oraz obecność komórek nowotworowych w moczu, co może wskazywać na nowotwór układu moczowego. Ocena czynności nerek (kreatynina, eGFR), morfologia krwi, a także oznaczenie fosfatazy zasadowej i wapnia są pomocne w ocenie ogólnego stanu pacjenta oraz wykrywaniu ewentualnych przerzutów nowotworowych, zwłaszcza do kości (hiperkalcemia, wzrost aktywności ALP). W diagnostyce obrazowej kluczową rolę odgrywa tomografia komputerowa (TK) jamy brzusznej i klatki piersiowej, która umożliwia dokładną ocenę wielkości, lokalizacji i zaawansowania guza, a także identyfikację przerzutów do płuc, wątroby czy węzłów chłonnych. Leczenie operacyjne pozostaje podstawową metodą terapii raka nerki. W zależności od wielkości guza i stopnia jego zaawansowania wykonuje się nefrektomię częściową (zachowawczą) lub radykalną (z usunięciem całej nerki wraz z torebką tłuszczową, czasem również z nadnerczem). W przypadkach zaawansowanych klinicznie rozważa się również leczenie systemowe, w tym immunoterapię i terapie celowane. Źródła: