Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zespołu Lyncha (dziedziczny niepolipowaty rak jelita grubego): 1) dziedziczy się w sposób autosomalny, dominujący; 2) jedną z jego odmian jest zespół Gardnera; 3) rozpoznanie opiera się na kryteriach amsterdamskich; 4) wiek zachorowania przypada zwykle na 20.-30. rok życia; 5) częściej występuje rak nadnercza. Prawidłowa odpowiedź to:

A

Poprawna odpowiedź: A. Zespół Lyncha (HNPCC) to choroba dziedziczona autosomalnie dominująco, związana z mutacjami w genach naprawy niedopasowań DNA (MLH1, MSH2, MSH6, PMS2, EPCAM), prowadząca do mikrosatelitarnej niestabilności – stąd prawidłowe jest stwierdzenie 1. Podejrzenie kliniczne opiera się na kryteriach amsterdamskich (oraz pomocniczo kryteriach Bethesda i badaniach molekularnych), co uzasadnia stwierdzenie 3. Na poziomie klinicznym i/lub molekularnym określono trzy obszerne kategorie podatności na chorobę: zespoły zwiększonego ryzyka rozwoju raka jelita grubego dziedziczone autosomalnie dominująco (HNPCC, FAP, PJS i JPS), zespoły dziedziczone recesywnie (polipowatość związana z MUTYH) oraz ogólne czynniki dziedziczne. Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe: zespół Gardnera jest wariantem rodzinnej polipowatości gruczolakowatej (FAP), a nie zespołu Lyncha; U większości chorych na FAP współistnieją kostniaki twarzoczaszki i kości długich. Jeżeli dominują zmiany kostne, szczególnie w skojarzeniu z torbielami gruczołów łojowych skóry, to noszą one nazwę zespołu Gardnera. Zespół ten jest jednak tylko jednym z wariantów FAP. Wiek zachorowania w Lynchu jest wcześniejszy niż w przypadkach sporadycznych (zwykle IV–V dekada), lecz zachorowania w 2.–3. dekadzie życia nie są typowe; Mutacja genetyczna występuje u 1 na 4 pacjentów < 40 r.ż . i 1 na 20 < 55 r.ż. z rozpoznanym rakiem jelita grubego, niezależnie od wywiadu rodzinnego. Ponadto nowotwory nadnerczy nie należą do charakterystycznych manifestacji — częściej rozwijają się raki endometrium, jajnika, jelita grubego i dróg moczowych. - Lynch 1 - rak jelita grubego. - Lynch 2 - rak jelita grubego oraz endometrium i/lub jajników, jelita cienkiego, żołądka, przewodów żółciowych, dróg moczowych.