Do SOR zgłosił się 35-letni pacjent z silnymi dolegliwościami bólowymi w nadbrzuszu. Objawy utrzymują się od kilkunastu godzin. W badaniach laboratoryjnych: podwyższone stężenie WBC, CRP, bilirubiny, zmniejszone stężenie jonów wapnia, podwyższona aktywność aminotransferaz, amylazy, lipazy, LDH, GGTP i fosfatazy alkalicznej. W USG jamy brzusznej stwierdzono poszerzenie wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych oraz zatarcie struktury trzustki. Właściwym postępowaniem będzie:

C

Poprawna odpowiedź: C. Obraz kliniczny, laboratoryjny i ultrasonograficzny przemawia za ostrym zapaleniem trzustki o etiologii żółciowej. Wysoka aktywność amylazy i lipazy oraz hipokalcemia sugerują cięższy przebieg OZT, natomiast cechy cholestazy (wzrost bilirubiny, GGTP, fosfatazy alkalicznej oraz poszerzenie wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych) wskazują na obturację przewodu żółciowego wspólnego przez złóg. W takim przypadku właściwym postępowaniem jest pilne przygotowanie do endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej (ECPW/ERCP) celem usunięcia przeszkody i odbarczenia dróg żółciowych. Silny, ciągły, szybko narastający, opasujący ból, umiejscowiony w nadbrzuszu, często promieniujący do pleców, czasami również do klatki piersioweji podbrzusza, nasilający się w pozycji stojącej Oznaczenie aktywności lipazy - badanie czułe i swoiste. Zwiększenie aktywności lipazy utrzymuje się dłużej niż zwiększenie aktywności amylazy. USG - możliwość wykrycia złogów w przewodzie żółciowym wspólnym u ok.70% chorych. U większości wykazuje poszerzenie przewodów, co jest objawem pośrednim i wskazaniem do dalszej diagnostyki. USG - możliwość wykazania powiększenia trzustki, ,,zatarcia" jej granic, obecności płynu wokół trzustki i/lub w jamie otrzewnej, nacieków zapalnych w przestrzeni zaotrzewnowej. Ponadto możliwość wykonania biopsji aspiracyjnej i posiewu, co ułatwia rozpoznanie zakażenia martwicy trzustki. Ograniczeniem metody jest obecność dużej ilości gazów w jelitach spowodowana ich niedrożnością porażenną, co utrudnia ocenę trzustki.