Dziewczyna najadła się paracetamolu, co podasz

C

N-acetylocysteina (NAC) jest specyficznym antidotum w zatruciu paracetamolem – uzupełnia zapasy glutationu w wątrobie, zapobiegając toksycznemu metabolitowi NAPQI. Podawać i.v. jak najwcześniej (najlepiej <8–10 h od przyjęcia), nawet przy braku objawów (wytyczne EAPCCT, PTMedRat). Na podstawie analizy baz pytań CEM oto top 10–12 najczęstszych tematów zatruć na LEK. To te, które powtarzają się najczęściej w pytaniach (objawy, antidotum, postępowanie, dawki). Paracetamol (najczęstsze przedawkowanie) Antidotum: N-acetylocysteina (NAC) i.v. Klucz: nomogram Rumack-Matthew, podać <8–10 h. Często: brak wczesnych objawów, uszkodzenie wątroby po 2–4 dniach. Tlenek węgla (CO) Leczenie: 100% tlen wysokoprzepływowy (maska z rezerwuarem), rozważyć tlen hiperbaryczny (HBOT) przy ciężkich objawach (śpiączka, metHb >25%). Klasyka: wiśniowoczerwona skóra, ból głowy, hipotermia w ciężkich. Opioidy (morfina, fentanyl, tramadol, heroina) Antidotum: nalokson i.v./i.m./donosowo. Objawy: depresja oddechowa, zwężone źrenice, śpiączka. Benzodiazepiny Antidotum: flumazenil (z ostrożnością – ryzyko drgawek). Często mieszane z alkoholem/opioidami. Alkohol etylowy (etanol) Leczenie: wsparcie, glukoza + tiamina (Wernicke). Kwasica metaboliczna w ciężkich. Hiperkaliemia (np. digoksyna, beta-blokery) Kardioprotekcja: 10 ml 10% chlorku wapnia i.v. Przesunięcie K: insulina + glukoza, salbutamol. Beta-blokery / blokery kanału wapniowego Leczenie: wapń, glukagon, insulina w wysokiej dawce (HIET). Digoksyna Antidotum: przeciwciała Fab (Digibind) przy ciężkim. Hiperkaliemia, bradyarytmie. Salicylany (aspiryna) Leczenie: alkalizacja moczu (wodorowęglany), hemodializa przy ciężkim. Methemoglobinemia (np. azotyny, niektóre leki) Antidotum: błękit metylenowy. Organofosforany / karbaminiany (pestycydy) Antidotum: atropina + pralidoksym. Żelazo Antidotum: deferoksamina. Dodatkowe często spotykane w CEM (z PDF medycyny ratunkowej): Zatrucia węglowodorami (nie prowokować wymiotów). Cyjanowodorem (hydroksykobalamina). Hipertriglicerydemia z OZT (fibraty, dieta). Te tematy to ok. 80–90% pytań z zatruć na LEK (z medycyny ratunkowej ~20 pytań). W bazie CEM powtarzają się klasyki jak paracetamol, CO, opioidy, wapń w hiperK. Zapamiętaj tabelkę antidotów – to złoto na egzamin i SOR! Powodzenia! 💉