Pacjentka 50 lat, od kilkunastu tygodni słysze w głowie starą piosenkę, zauważa że inni jej nie słyszą – jest pewna że inni nie słyszą i czuje przez to niepokój. Zaburzenia uwagi, koncentracji i snu.

C

Słyszenie muzyki przy zachowanej krytyce (wie, że inni jej nie słyszą), z zaburzeniami snu i koncentracji u 50‑latki sugeruje halucynacje słuchowe o podłożu organicznym (np. zmiany naczyniowe, padaczka skroniowa, guz, otępienie), a nie pierwotną psychozę. A – późna schizofrenia – błędne: zwykle urojenia, omamy słowne komentujące, często brak krytycyzmu. B – depresja psychotyczna – błędne: omamy/urojenia o treści winy, grzeszności, katastrofy; zwykle ciężka depresja. C – organiczne zaburzenia – prawidłowe: wiek, izolowane objawy psychotyczne z zachowaną krytyką wymagają diagnostyki neurologicznej. D – podejrzenie nadużywania alkoholu – błędne: omamy alkoholowe typowo w zespole abstynencyjnym, z zaburzeniem świadomości. E – podejrzenie nadużywania BZD – błędne: dominują senność, zaburzenia pamięci, paradoksalna pobudliwość, nie izolowane omamy muzyczne.